Marielouise Janssen-Jurreit

Zbrodnia miłości w środku Europy

Powieść ukazała się w przekładzie Karoliny Niedenthal nakładem wydawnictwa PIW w maju 2007, 263 stron.
(wydanie oryginalne: Das Verbrechen der Liebe in der Mitte Europas. Rowohlt Berlin Verlag GmbH, Berlin 2000)


Bohaterka powieści, 38-letnia Nori Laetius, cierpi na amnezję: całe jej dzieciństwo do 14 roku życia jest dla niej białą plamą. Ale, jak przeczuwa, właśnie w tej zagadkowej przeszłości kryją się przyczyny jej panicznych lęków, wyobcowania, nieumiejętności bycia normalną kobietą i w konsekwencji także nieudanego małżeństwa. Jej ojciec, tyle wie, był nazistą, ona sama urodziła się w 1943 roku w niemieckim wówczas Kołobrzegu.
Po wojnie, po dramatycznych przejściach związanych z przesiedleniem do Niemiec, matka, która rozeszła się z mężem, oddała ją do internatu i wyjechała do USA. Nori obarcza rodziców winą za swoje nieudane życie.
Latem 1981 roku - Polska jest ogarnięta falą strajków - Nori jedzie do Kołobrzegu, gdzie zakochuje się w niedoszłym pianiście i filozofie Adamie Łętowskim. To, podobnie jak ona, człowiek naznaczony piętnem przeszłości, potomek komunistów, których władza w Polsce dobiega właśnie końca. Adam, odcinający się od tradycji rodzinnej, angażuje się po stronie Solidarności. Nie tylko główni protagoniści opisywanych wydarzeń, także większość postaci drugiego planu, to ludzie w taki czy inny sposób traumatycznie doświadczeni przez historię, która w tej części Europy - zdaje się mówić autorka - nieuchronnie determinuje ludzkie losy.
Te na ogół dramatyczne życiorysy tworzą tło historyczne głównego wątku. Akcja powieści, napisanej w formie fikcyjnej autobiografii, toczy się raz po raz z dużą znajomością rzeczy, niemniej - co może być interesujące dla polskiego czytelnika - patrzy na Polskę i jej dylematy oczami Zachodu, z sympatią, ale też obawą i nie zawsze ze zrozumieniem.

Marielouise Janssen-Jurreit, ur. w Dortmundzie, jest znaną działaczką ruchu feministycznego, autorką klasycznego już dzieła Sexismus - Über die Abtreibung der Frauenfrage (1976). W 1985 roku wydała książkę pt. Lieben Sie Deutschland?, zbiór odpowiedzi 44 Niemców, przedstawicieli różnych profesji, na postawione w tytule pytanie: Czy kochają Państwo Niemcy? W 1986 roku ukazała się jej książka Frauen und Sexualmoral. Powieść Zbrodnia miłości w środku Europy, która jest jej debiutem powieściowym, znalazła się w lutym 2001 roku na pierwszym miejscu listy bestsellerów radiostacji SWR.