Reinhard Jirgl laureatem Nagrody im. Georga Büchnera 2010

Reinhard Jirgl, autor m. in. opublikowanej w ramach serii KROKI/SCHRITTE powieści Niedopełnieni (przeł. Ryszard Wojnakowski, wyd. Borussia, Olsztyn 2009), został decyzją jury Akademii Języka i Literatury w Darmsztadzie laureatem Nagrody im. Georga Büchnera za rok 2010, najwyższego niemieckiego wyróżnienia w dziedzinie literatury. Nagroda zostanie wręczona pisarzowi na jesiennym posiedzeniu Akademii 23 października w Darmsztadzie.

To kolejny laureat tej nagrody wśród autorów serii KROKI/SCHRITTE. Otrzymali ją także w minionych latach Golo Mann (1968), Uwe Johnson (1970), Arnold Stadler (1999), Wolfgang Hilbig (2002), Wilhelm Genazino (2004) i Martin Mosebach (2007).

5 lat serii KROKI/SCHRITTE

Od inauguracji serii współczesnej literatury niemieckojęzycznej KROKI/SCHRITTE na 50. Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie w maju 2005 roku mija właśnie 5 lat, w ciągu których w 18 polskich wydawnictwach ukazało się w przekładach 19 tłumaczek i tłumaczy 39 książek wybitnych autorów z Niemiec, Szwajcarii i Austrii, w znakomitej większości nie znanych dotąd polskiemu czytelnikowi. W chwili obecnej jest to bodaj jedyna realizowana w Polsce tej rangi inicjatywa dotycząca literatury jakiegoś określonego obszaru językowego. Dzięki tym książkom czytelnicy w Polsce mogą mieć pełniejszy obraz tego, co nurtuje najważniejszych pisarzy języka niemieckiego i co stanowi lekturę czytelników w wymienionych krajach. Książki ukazujące się w ramach serii z zasady nie służą wyłącznie zaspokojeniu potrzeby rozrywki, lecz adresowane są do publiczności, szukającej w literaturze przekonujących, niebanalnych opisów rzeczywistości, tak obecnej, jak minionej, odpowiedzi na ważne pytania naszych czasów, ważnych pytań, nad którymi warto się zastanowić, niekonwencjonalnych, nowatorskich sposobów narracji. Inicjatorzy serii i ich partnerzy są zdania, że krąg odbiorców takiej literatury jest w Polsce wciąż znaczny, natomiast aktualna oferta rynku książki zbyt skromna, żeby zaspokoić zapotrzebowanie tej grupy czytelników, w tym wypadku w zakresie ambitnej literatury niemieckojęzycznej. Dlatego seria będzie kontynuowana.

Nagroda im. Karla Dedeciusa 2009 dla Ryszarda Wojnakowskiego

Ryszard Wojnakowski otrzymał prestiżową Nagrodę im. Karla Dedeciusa 2009 za wybitne przekłady literatury niemieckojęzycznej na język polski i działalność na rzecz zbliżenia Polaków i Niemców. To bodaj najważniejsze wyróżnienie, które może otrzymać polski tłumacz z niemieckiego. W tym roku nagrodę, której fundatorem jest Robert Bosch Stiftung, przyznano po raz czwarty. Zostanie ona wręczona laureatowi 22 maja 2009 w Krakowie.

Ryszard Wojnakowski jest absolwentem filologii germańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1983-1993 pracował jako redaktor w Wydawnictwie Literackim w Krakowie, od 1993 uprawia działalność translatorską i redaktorską jako wolny zawód. Jako tłumacz debiutował na przełomie lat 70. i 80. W swoim dorobku ma przekłady prozy takich autorów jak m. in. H. Böll, E.M. Remarque, K. Mann, K.L. Immermann, M. Ende, S. Heym, B. Schlink, przekłady wierszy m. in. F. Mayröcker, I. Aichinger i R. Ausländer, dramatów m. in. G. Hauptmanna i E. Canettiego oraz przekłady eseistyki m. in. M. Bubera, G. Scholema, M. Lurkera, F. Dornseiffa. W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożył powieść Edgara Hilsenratha Baśń o myśli ostatniej (Książnica, 2006), powieści Wolfganga Hilbiga "Ja" (Atut, 2006) i Prowizorium (Atut, 2008) oraz powieść Waltera Moersa 13 i 1/2 życia kapitana Niebieskiego Misia (słowo/obraz terytoria, 2007). Otrzymał Nagrodę Promocyjną Fundacji Roberta Boscha (1994), nagrodę Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich (1996) i nagrodę miesięcznika Literatura na Świecie (2007). Jest inicjatorem i redaktorem serii współczesnej poezji austriackiej (ukazującej się od 2000 w Oficynie Literackiej, od 2002 w wydawnictwie Antykwa, a od 2007 w Oficynie Wydawniczej Atut).

Jürg Schubiger laureatem Nagrody
im. Hansa Christiana Andersena 2008

Szwajcarski autor, Jürg Schubiger, którego zbiór opowiadań Kiedy świat był jeszcze młody ukazał się w serii KROKI/SCHRITTE w przekładzie Emilii Bielickiej nakładem Oficyny Wydawniczej ATUT, Wrocław 2007, otrzymał Nagrodę im. Hansa Christiana Andersena za rok 2008. Nagroda, nazywana "małym Noblem", przyznawna jest co dwa lata przez Stowarzyszenie Przyjaciół Książki dla Młodych (International Board on Books for Young People, IBBY) i jest najważniejszym wyróżnieniem, którym honorowani są autorzy książek dla dzieci i młodzieży. Jürg Schubiger jest pierwszym autorem szwajcarskim, który je otrzymał. Nagroda zostanie wręczona pisarzowi 7 września 2008 r. w ramach ceremonii otwarcia kongresu IBBY w Kopenhadze.

Nagroda translatorska im. Hermanna Hessego
dla Małgorzaty Łukasiewicz

Małgorzata Łukasiewicz otrzymała nagrodę translatorską im. Hermanna Hessego za przekład korespondencji między Hermannem Hessem a Tomaszem Mannem (Hermann Hesse - Tomasz Mann: Korespondencja, PIW, Warszawa 2006). Jest to jedno z najbardziej prestiżowych niemieckich wyróżnień dla tłumaczy z języka niemieckiego, przyznawane przez fundację Calwer Hermann-Hesse-Preis. Nagroda zostanie wręczona w dniu urodzin słynnego autora, 2 lipca 2008 roku.

Małgorzata Łukasiewicz, tłumaczka literatury niemieckiej, eseistka, studiowała języki obce i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Współpracuje z wieloma wydawnictwami, mediami, instytucjami kulturalnymi i naukowymi w kraju i za granicą. Przełożyła ok. 60 książek, w tym Teodora W. Adorna, Hansa-Georga Gadamera, Jürgena Habermasa, Hermanna Hessego, Hansa Roberta Jaussa, Fryderyka Nietzschego, Germana Ritza, W. G. Sebalda, Georga Simmla, Patricka Süskinda (m. in. powieść Pachnidło), Roberta Walsera. W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożyła książkę austriackiego pisarza Gerharda Rotha Podróż do wnętrza Wiednia (PIW, Warszawa 2006). Niedawno ukazała się jej książka Rubryka pod różą (Znak, Kraków 2007), zbiór szkiców o literaturze, publikowanych na łamach miesięcznika "Znak". Jest laureatką nagród m.in. Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, fundacji Robert Bosch-Stiftung, PEN-Clubu i miesięcznika "Literatura na Świecie".

Nagroda ZAiKS-u dla Ryszarda Turczyna

Ryszard Turczyn otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za przekłady z języka niemieckiego.

Ryszard Turczyn stanowi nieczęsty w Polsce przypadek tłumacza literatury od samego początku utrzymującego się wyłącznie z działalności przekładowej jako wolnego zawodu. Tłumaczy z języka niemieckiego i niderlandzkiego beletrystykę i dzieła z zakresu szeroko pojętej humanistyki (filozofia, psychologia, socjologia, literaturoznawstwo, kulturoznawstwo etc.). Jest też m.in. współautorem Słownika synonimów (wspólnie z Ewą Geller i Andrzejem Dąbrówką). W dorobku przekładowym, obejmującym już sto kilkadziesiąt tytułów, ma takie nazwiska jak Hermann Broch, Gottfried Benn, Georgy Lukács, Elfriede Jelinek czy Harry Mulisch, ale też Christiane F., Erich von Däniken, Herbert Rosendorfer, Ildiko von Kürthy czy Wladimir Kaminer. W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożył powieść Markusa Wernera Na zboczu (Polski Instytut Wydawniczy 2005), powieść Christopha Simona Franz albo Dlaczego antylopy biegną jedna obok drugiej (Wydawnictwo Jacek Santorski 2005), powieść Tima Staffela Terrordrom (Bellona 2006) i eseje Jeana Améry'ego zebrane w tomie Poza winą i karą (Homini 2007).

Nagroda polskiego PEN Clubu dla Marii Przybyłowskiej

Tłumaczka Maria Przybyłowska otrzymała nagrodę polskiego PEN Clubu za wybitne osiągnięcia w dziedzinie tłumaczenia literatury niemieckojęzycznej na język polski, w szczególności za przekład dzieł Eliasa Canettiego.

Maria Przybyłowska pracowała, po studiach germanistycznych w Warszawie i Lipsku, w agencji prasowej, radiu i instytucie naukowym jako tłumaczka tekstów dziennikarskich i fachowych, a w latach 1987-1996 jako redaktorka w wydawnictwie "Czytelnik". Równocześnie tłumaczyła niemiecką literaturę piękną na język polski. Debiutowała przekładem książki Eliasa Canettiego Ocalony język. Ważniejsi tłumaczeni przez nią pisarze to przede wszystkim Elias Canetti, ponadto Siegfried Lenz (Muzeum ziemi ojczystej, wspólnie z Elizą Borg), Horst Bienek, Peter Sichrovsky, Robert Menasse, Helga Hirsch i in., także autorzy książek dla dzieci. W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożyła powieść Dietera Forte Wzór (wspólnie z Elizą Borg, Książnica 2006) i powieść Emine Sevgi Özdamar Most nad Złotym Rogiem (Pogranicze 2007). Otrzymała nagrodę "Literatury na Świecie" (1993) za całokształt twórczości ze szczególnym uwzględnieniem trylogii autobiograficznej Eliasa Canettiego, nagrodę promocyjną Fundacji Roberta Boscha za tłumaczenie Masy i władzy Eliasa Canettiego (1993, wraz z Elizą Borg), nagrodę Ministra Kultury i Sportu Austrii za całokształt twórczości (1993) i nagrodę im. Karla Dedeciusa (2005).

Nagrody "Literatury na Świecie"
dla tłumaczy serii KROKI/SCHRITTE

Miesięcznik "Literatura na Świecie" uhonorował nagrodami za najlepsze przekłady literackie wydane w 2006 roku m. in. dwóch tłumaczy serii KROKI/SCHRITTE. Ryszard Wojnakowski otrzymał nagrodę za - wydany w ramach serii - przekład powieści Wolfganga Hilbiga "Ja" (Oficyna Wydawnicza Atut, Wrocław), zaś Krzysztof Jachimczak za przekład powieści Pamiątki antysemity Gregora von Rezzoriego (Pogranicze, Sejny). Ponadto jury uhonorowało współredaktora serii KROKI/SCHRITTE Jacka St. Burasa nagrodą za jej redakcję merytoryczną. Nagrody zostały wręczone laureatom 12 października 2007 roku w warszawskiej siedzibie redakcji pisma.

Ryszard Wojnakowski		Krzysztof Jachimczak		Jacek St. Buras

Ryszard Wojnakowski jest absolwentem filologii germańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1983-1993 pracował jako redaktor w Wydawnictwie Literackim w Krakowie, od 1993 uprawia działalność translatorską i redaktorską jako wolny zawod. Jako tłumacz debiutował na przełomie lat 70. i 80. W swoim dorobku ma przekłady prozy takich autorów jak m. in. H. Böll, E.M. Remarque, K. Mann, K.L. Immermann, M. Ende, S. Heym, B. Schlink, przekłady wierszy m. in. F. Mayröcker i I. Aichinger, dramatów m. in. G. Hauptmanna i E. Canettiego oraz przekłady eseistyki m. in. M. Bubera, G. Scholema, M. Lurkera, F. Dornseiffa. W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożył powieść Edgara Hilsenratha Baśń o myśli ostatniej (Książnica, 2006), powieść Wolfganga Hilbiga "Ja" (Atut, 2006) i powieść Waltera Moersa 13 i 1/2 życia kapitana Niebieskiego Misia (słowo/obraz terytoria, 2007). Otrzymał Nagrodę Promocyjną Fundacji Roberta Boscha (1994) i nagrodę Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich (1996). Jest inicjatorem i redaktorem serii współczesnej poezji austriackiej (ukazującej się od 2000 w Oficynie Literackiej, od 2002 w wydawnictwie Antykwa).

Krzysztof Jachimczak jest absolwentem filologii polskiej i germańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był współtwórcą, a od 1996 członkiem rady programowej serii "Pisarze języka niemieckiego", ukazującej się w Wydawnictwie Literackim w Krakowie pod patronatem Karla Dedeciusa. Otrzymał pierwszą nagrodę w konkursie im. Wandy Kragen (1988) i Nagrodę im. Karla Dedeciusa (2003). Przełożył teksty m.in. takich autorów jak Ingeborg Bachmann, Friedrich Dürrenmatt, Joachim Fest, Max Frisch, Josef Haslinger, Stefan Heym, Florian Illies, Ephraim Kishon, Pavel Kohout, Karl May, Leo Perutz, Luise Rinser, Hagen Schulze, Lothar Streblow, Botho Strauß, Rafik Schami, Gregor von Rezzori, Anne Weber. W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożył powieść Julii Franck Berlin - Marienfelde (Dom pod Krakowem, 2006), powieść Martina Mosebacha Książę mgieł (Twój Styl, 2006) i powieść Georga Kleina Barbar Rosa (Sic!, 2007).

Jacek St. Buras jest absolwentem filologii germańskiej Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1982-1997 był redaktorem działu niemieckojęzycznego miesięcznika "Literatura na świecie", a w latach 1997-2004 dyrektorem Instytutu Polskiego w Wiedniu. Za twórczość translatorską otrzymał m.in. nagrodę Fundacji im. Roberta Boscha (1989), nagrodę Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich (1993), nagrodę ZAiKSu (1998), nagrodę "Literatury na świecie" (1999), Austriacką Nagrodą Państwową (2005). W dorobku ma m.in. liczne przekłady liryki (m.in. P. Celan, H. M. Enzensberger, K. Krolow, B. Brecht, E. Fried, G. Eich, S. George, J. von Eichendorff, G. Trakl), eseistyki (m.in. R. Musil, P. Handke, F. Dürrenmatt), prozy (m.in. J. von Eichendorff) oraz przeszło 60 sztuk teatralnych (m.in. G. E. Lessing, J. W. Goethe, F. Schiller, H. von Kleist, B. Brecht, F. Bruckner, Ö. von Horvath, F. Dürrenmatt, G. Tabori, H. Müller, Ch. Hein, T. Dorst, T. Bernhard, W. Schwab, M. Streeruwitz, D. Loher). W ramach serii KROKI/SCHRITTE przełożył powieść Gerta Hofmanna Upadek ślepców (PIW, 2005), opowiadania Hermanna Burgera Diabelli i inne pisma do dyrekcji (słowo/obraz terytoria, 2006), powieść Roberta Schindla Rodowody (Austeria, 2006) i powieść Christopha Ransmayra Latająca góra (PIW, 2007).

Niemiecka Nagroda Literacka 2007 dla Julii Franck

Julia Franck, autorka wydanej w ramach serii KROKI/SCHRITTE powieści Berlin - Marienfelde (przeł. Krzysztof Jachimczak, Dom pod Krakowem 2006), otrzymała tegoroczną Niemiecką Nagrodę Literacką (Deutscher Buchpreis) za powieść Die Mittagsfrau (Południca, S. Fischer Verlag 2007). Nagroda (25 000 euro) ustanowiona została w 2005 roku przez Związek Wydawców i Księgarzy Niemieckich (odpowiednik Polskiej Izby Książki) i przyznawana jest corocznie autorowi najlepszej niemieckojęzycznej powieści ostatnich 12 miesięcy (w tym roku do nagrody zgłoszono 117 kandydatur).

Powieść Die Mittagsfrau obejmuje lata od I do końca II wojny światowej i opowiada o losach kobiety, która próbując znaleźć swoje miejsce w życiu, wędruje z rodzinnego Budziszyna do Berlina lat dwudziestych, oswaja się z wielkomiejską rzeczywistością, znajduje pracę, przeżywa pierwsze uniesienia i rozczarowania miłosne, obserwuje narastający faszyzm i porwana nurtem wydarzeń wojennych, trafia do Szczecina jako żona nazistowskiego architekta i matka siedmioletniego chłopca. Uciekając przed nadciągającą Armią Czerwoną, podejmuje skrajnie dramatyczną decyzję: zostawia syna na dworcu kolejowym i odchodzi w nieznane. Powieść, osnuta na autentycznych wydarzeniach z rodzinnej historii autorki, stanowi sugestywną panoramę niemieckich losów na przestrzeni kilkudziesięciu lat, zarysowaną z perspektywy zwykłej, choć z pewnością nietuzinkowej kobiety.

Wolfgang Hilbig nie żyje

2.06. zmarł w Berlinie w wieku 65 lat Wolfgang Hilbig, jeden z najwybitniejszych pisarzy niemieckich minionego dwudziestolecia, autor m. in. opublikowanej w ubiegłym roku w serii KROKI/SCHRITTE powieści "Ja", jedynej, która ukazała się dotąd po polsku (w przekładzie Ryszarda Wojnakowskiego, Oficyna Wydawnicza Atut, Wrocław 2006). W byłej NRD, gdzie się urodził i spędził większą część życia, uchodził jako pisarz-samouk za niewygodnego outsidera i nie miał możliwości publikowania. Kiedy w 1979 roku ukazał się w RFN jego tomik wierszy z lat 1966-77 pod znamiennym tytułem abwesenheit (nieobecność), Hilbig został tymczasowo aresztowany, po czym skazany na grzywnę za rzekome wykroczenia dewizowe. Dopiero w 1983 roku ukazał się w NRD tomik jego wierszy i krótkiej prozy pt. Stimme Stimme (Głos głos). Publikacja ta umożliwiła przedstawienie autora także w Polsce (zgodnie z ówczesnymi standardami autor tępiony w NRD nie mógł być publikowany również w "bratniej" PRL). W "Literaturze na świecie" (nr 4/1985) ukazało się siedem jego wierszy w przekładzie Jacka St. Burasa. W 1985 roku Hilbig wyjechał do RFN, gdzie jednak również nie potrafił się zadomowić. Swoje doświadczenia z tego okresu zawarł później w powieści Das Provisorium (2000). Twórczość Hilbiga, której centralnym tematem jest konflikt między jednostką a społeczeństwem i poszukiwanie własnej tożsamości, cechuje balansowanie na granicy rzeczywistości i fikcji, wsparte wirtuozerią językową. Z okazji ukazania się po polsku powieści "Ja", w której Hilbig w oryginalny i zarazem mistrzowski sposób przedstawia zawiłe relacje między funkcjonariuszem STASI a werbowanym przezeń początkującym literatem u schyłku NRD, jej autor w lutym ub. r. odwiedził Polskę i spotkał się we Wrocławiu z polskimi czytelnikami (patrz relacja w dziale "Imprezy").

Martin Mosebach laureatem Nagrody im. Georga Büchnera 2007

Martin Mosebach, autor m. in. opublikowanej w ramach serii KROKI/SCHRITTE powieści Książę mgieł (przeł. Krzysztof Jachmiczak, wyd. Twój Styl, Warszawa 2006), został decyzją jury Akademii Języka i Literatury w Darmsztadzie laureatem Nagrody im. Georga Büchnera za rok 2007, najwyższego niemieckiego wyróżnienia w dziedzinie literatury. Nagroda zostanie wręczona pisarzowi 27 października w Darmsztadzie.

To kolejny laureat tej nagrody wśród autorów serii KROKI/SCHRITTE. Otrzymali ją także w minionych latach Golo Mann (1968), Uwe Johnson (1970), Arnold Stadler (1999), Wolfgang Hilbig (2002) i Wilhelm Genazino (2004).